Paradaki dalgalanmanın nedeni ‘güven’ ve “likidite” sorunu – Tandoğan Yalkut

Okuma süresi: 3 dakika

Paramız yok, tanınmıyoruz bu nedenle bizi tek tanıyan ülke olan Türkiye Cumhuriyeti’nin parasını kullanıyoruz. Tamam kendi paramızı yoksa neden kıymetli bir para kullanmıyoruz da bu kadar belirsizliklerin içinde boğuşuyoruz sorularını hep sorsam da şimdi bunları tartışmayı bir kenara bırakıp kullandığımız para , yıllardır yaşanan deneyimler olmasına rağmen neden dalgalanıyor, ve bu dalgalanmalar neden hep halkın zararına oluyor.

Para Piyasalarındaki  dalgalanmalar , ya da borsalardaki dalgalanmalar neden yaşanır, istikrarı neden yakalayamıyoruz, bunları bir düşünmek gerekir.

Öncelikle dalgalanan paraya bakarken, Dolar dalgalanıyor diye bakarsanız istikrarsızlığı Dolarda zannedebilirsiniz. Aslında dalgalanan Dolar değil Türk Lirasıdır. Ama Sorunun bizde değil de dışarda olduğunu dikkat çekmek isterseniz attığınız manşet dolarda veya dövizde dalgalanma olur.

22 Mart akşamı herkes Pazar dinginliğinde uykuya hazırlanırken sosyal medyada birçok kişi TL’nin Dolar karşısında değer kaybettiğini yazdı. Asya Borsaları açılmış, ve oralar işaret etmişti ki senin paranın değeri budur. Buradan nereye varıyoruz, Dünya dönerken ekonomi yaşıyor aslında , para canlı bir varlıktır, ve dünyanın bir ucu da olsa siz uyurken kazanıp veya kaybedebilirsiniz.

Türk Lirası’ndaki sert dalgalanmaların sebebi olarak başlıca düşük likidite ve güven sorunu olduğunu bilsek de, ekonomi yönetiminin söylemlerini bir an önce eyleme dönüştürmesi neticesinde siyaset yönetiminden tepkiler geliyor.

Son 4-5 aydır ekonomi yönetiminde ve para politikasındaki değişim TL varlıklarına ilgiyi artırmış, dolar kuru geri çekilme yaşamıştı. Türk Lirası diğer para cinslerine  karşı en çok değer kazanan para birimi olarak öne çıkarken Borsa İstanbul bankacılık hisseleri öncülüğünde rekor üstüne rekor kırdı. Dolar endeksinin Nisan 2018’den bu yana en düşük seviyeye gerilediği günler çok uzak değildi, kurdaki bu sert dalgalanmanın hatta ani yükselmenin nedeni ne?

Öncelikle bu durumu likidite eksikliğinden  aynı zamanda ortada oldukça ciddi bir güven sorunu bulunduğu da açıktır. Bankalardan görülmektedir ki yatırımcılar halen döviz mevduat hesaplarını artırmaya devam ediyor. Özellikle kurdaki geri çekilme döneminde  yerli yatırımcı alım fırsatı olarak gördü.TC.  Merkez Bankası’nın da veriler gösteriyor ki ciddi bir  rezerv sıkıntısı var.

Önce Maliye bakanı ardından defalarca da Merkez Bankası Başkanı değiştirildi. Tam istikrar ve kararlılık derken siyasi yönetimin istemediği hamleler gelince hamleyi yapan görevden alınıyor.

Merkez Bankası hamlelerde gecikmemeli

Yaşanan Sağlıksız ortamdan dolayı birtakım swap kısıtlamaları uygulanmaktadır. Merkez Bankası’nın ve BDDK’nın piyasada güveni pekiştirmesi için atması gereken adım öncelikle swap kısıtlamalarının kaldırılmasıdır.

Ayrıca Merkez Bankası’ndan sözlü müdahale ile şeffaflık ve gerektiğinde faiz artışı yapabileceğine ilişkin sözlü müdahalelerinin etkili olmaktadır. Hükümet kanadından da hukuk ve demokrasi alanında sözlerin eyleme dökülmesinin de güveni pekiştireceğine inanılmaktadır.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch diye bir yer var. Bu merkez hem merkez bankanızın hem de yerel bankalarınız için sizin verilerinize bakarak size puanlar veriyorlar. Fitch son zamanlarda Türk bankalarının döviz likiditesinin piyasa hareketlerine duyarlı kısa vadeli döviz borçlarını karşılamak için yeterli olduğunu ancak döviz likiditelerinin Merkez Bankası’na (TCMB) çok fazla bağlı hale geldiğini belirten Fitch, Türk bankacılık sektörünün mevcut döviz likit varlıklarının döviz cinsi kısa vadeli dış borcu karşılamak için yeterli olduğunu fakat bankaların döviz likiditesinin çok fazla TCMB’ye dayalı olduğunu ifade etti.

Yani sizin paranızın değeri bunun gibi derecelendirme kurumlarının notları ile ve siyasi yönden dünyaya vereceğiniz güven ve istikrar ile gerçek hakkettiği yeri alacaktır.

Önce güven ve istikrar, ardından da fazla likidite …

Haberi Paylaş >

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on print
Yazdır
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp

İLGİLİ HABERLER >

DİĞER HABERLER >

Ahmet Aslım

Ahmet Aslım

Memleketimize Yazılar

Barış Önel

Barış Önel

Memleketin Halleri

Cemre Gürdal

Cemre Gürdal

Dünya ve biz

Ceren Tüccaroğlu

Ceren Tüccaroğlu

Memleket Konuları

Damla Kodan

Damla Kodan

Memleket Günlükleri

Erol Ertugan

Erol Ertugan

Dıştan Bakış

Rabia Aslan

Rabia Aslan

Feminist Bakış

Hayri Samer

Hayri Samer

Memleket'te Haftsonu Seansı

Hilmi Arıca

Hilmi Arıca

Adalı Yazılar

Hamit Sakallı

Hamit Sakallı

Tribün Kıbrıs

Mert Akkaya

Mert Akkaya

Tarihsel Bakış

Merve Yiğiter

Merve Yiğiter

Toplumsal hak ve özgürlük

Tandoğan Yalkut

Tandoğan Yalkut

Memleket'te Ekonomi

Merve Soygazi

Merve Soygazi

Sosyal Medya ve İletişim

ANKET >

Anketler çok yakında güncellenecektir.